Off grid to coraz częściej pojawiające się pojęcie w przestrzeni publicznej. Mimo że temat ten jest znacznie popularniejszy niż jeszcze kilka lat temu, wciąż budzi wiele pytań. W artykule postaramy się szczegółowo i w prosty sposób wyjaśnić, czym jest instalacja off grid, jak działa i kiedy warto ją wdrożyć. Zapraszamy do lektury.
Instalacja off grid to w dosłownym tłumaczeniu instalacja “poza siecią”. System ten działa niezależnie od tradycyjnej sieci energetycznej i zaopatruje w prąd miejsca, które nie mają możliwości pozyskania go z innego źródła. Systemy off grid zyskują jednak na popularności nie tylko w kontekście braku dostępu do sieci. Cieszą się także dużym zainteresowaniem wśród zwolenników niezależności energetycznej i osób, które chcą maksymalnie ograniczyć wydatki poniesione na prąd.
Budowa i działanie instalacji off grid
Standardowa instalacja off grid jest połączeniem kilku komponentów. Należą do nich panele fotowoltaiczne (stąd też często pojawiająca się fraza “fotowoltaika off grid”), inwerter off grid (nazywany również falownikiem lub przetwornicą), akumulatory (znane jako magazyn energii) i regulator ładowania. W rozbudowanych systemach bardzo często pojawiają się urządzenia uzupełniające, takie jak BMS (system zarządzania baterią) czy komponenty do monitorowania pracy instalacji.
Sposób działania instalacji off grid
Działanie instalacji off grid opiera się na ciągłej współpracy wspomnianych przez nas komponentów. Panele fotowoltaiczne pozyskują energię ze słońca, która następnie jest przetwarzana przez inwerter na prąd zmienny. Wyprodukowany prąd bezpośrednio zasila urządzenia elektroniczne dostępne w danej lokalizacji. Z kolei nadwyżki energii trafiają do akumulatorów, które magazynują je do późniejszego wykorzystania. Cały układ działa w pełni autonomicznie, a jego efektywność zależy od prawidłowego doboru komponentów do danego zapotrzebowania energetycznego oraz warunków nasłonecznienia w danej lokalizacji. To jeden z tych powodów, dla których warto zlecić usługę montażu takiego systemu profesjonalistom.
Schemat instalacji off grid
Poniżej przedstawiamy przykładowy schemat działania instalacji off grid zasilającej dom położony z dala od sieci energetycznej. System w większości składa się z urządzeń marki Victron Energy, która specjalizuje się w produkcji niezależnie działających komponentów. Całość uzupełnia kompatybilny z układem falownik firmy Fronius.
Wady i zalety instalacji off grid
Do najważniejszych zalet instalacji off grid należy wielokrotnie przez nas wspominana niezależność energetyczna. Systemy te działają bez konieczności podłączenia do sieci i w związku z tym świetnie sprawdzają się w miejscach oddalonych od infrastruktury energetycznej. Właściciel instalacji zyskuje również ochronę przed przerwami w dostawie prądu oraz możliwość realnego obniżenia kosztów eksploatacji w dłuższej perspektywie. Warto jednak wiedzieć, że instalacja off grid – jak każde inne rozwiązanie – ma swoje ograniczenia. Jej działanie jest w stu procentach uzależnione od warunków pogodowych, a co za tym idzie – brak słońca równa się brakiem dostępnej energii. W niektórych lokalizacjach może być konieczne zastosowanie dodatkowego generatora prądotwórczego, co z kolei wiąże się z potrzebą poniesienia dodatkowych kosztów.
Zastosowanie systemów off grid – gdzie warto je wdrożyć, a gdzie niekoniecznie?
Instalacje off grid są stosowane w formie stacjonarnej i mobilnej. Stacjonarne systemy najczęściej zasilają domy letniskowe, warsztaty położone w miejscach z utrudnionym dostępem do sieci czy firmy, które są narażone na częste przerwy w dostawie prądu, a które bez prądu funkcjonować nie mogą. Z kolei pisząc o wersjach mobilnych mamy na myśli instalacje off grid zasilające kampery, chłodnie, food trucki, karetki pogotowia, pojazdy pożarnicze, a nawet łodzie użytkowe. W ostatnim wspomnianym przypadku off grid pełni szczególnie ważną funkcję, ponieważ pozwala użytkować łódź na akwenach, w których zabronione jest wykorzystywanie silników spalinowych. Podsumowując, systemy te sprawdzą się wszędzie tam, gdzie niezbędny jest stały dostęp do energii i niezawodne zasilanie.
Gdzie instalacja off grid nie jest opłacalna?
Choć zastosowanie instalacji off-grid posiada wiele zalet, warto podkreślić, że rozwiązanie to nie sprawdzi się w każdym przypadku. Systemy całkowicie niezależne od sieci są zazwyczaj mniej opłacalne tam, gdzie dostęp do energii elektrycznej jest stabilny, a koszty prądu stosunkowo niskie. Mogą być również problematyczne w sytuacji, gdy dysponujemy bardzo ograniczoną przestrzenią montażową, a potrzebny jest nam rozbudowany system energetyczny (duże systemy off grid wymagają zastosowania wielu akumulatorów i komponentów do przetwarzania energii).
Instalacja off grid a przepisy prawne
Off grid – ze względu chociażby na dopiero rosnącą popularność w Polsce – wciąż budzi wiele pytań i zastrzeżeń w kwestii legalności instalowania. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że systemy te działają bez podłączenia do sieci, a co za tym idzie – nie trzeba ich zgłaszać do operatora systemu dystrybucyjnego (OSD). Każdy właściciel obiektu ma prawo zakupić odpowiednie komponenty i wytwarzać energię elektryczną na własne potrzeby. Są jednak przypadki, w których wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę (dotyczy zamontowania instalacji fotowoltaicznej na budynku) czy zgód pożarniczych. Warto również pamiętać, że instalacje te powinny posiadać odpowiednie zabezpieczenia przed przeciążeniem i przegrzaniem.
Podsumowanie
Instalacja off grid to w pełni autonomiczne rozwiązanie, stworzone do zasilania pojazdów i obiektów zlokalizowanych w miejscach, gdzie na co dzień trudno o dostęp do energii. System ten pozwala całkowicie uniezależnić się od sieci i produkować energię na własne potrzeby. Mimo częstych wątpliwości, instalacje off grid są w pełni legalne i nie wymagają zgłoszenia do operatora sieci. W przypadku jakichkolwiek pytań zapraszamy do kontaktu i konsultacji z naszym zespołem instalatorów.